ईभी प्रोडक्सन हबको रुपमा पुनर्जन्म लिदै चीनको आइफोन सिटी, लगानी बढाउँदै कम्पनी

फक्सकनले उत्पादन बन्द ग-यो भने बीवाईडीले फ्याक्ट्री निर्माण

आइफोन निर्माता सहरको रुपमा विश्वमै परिचित चिनियाँ सहर झेङझाउले छोटो समयमै यो पहिचान फेर्दैछ । चिनियाँ कार निर्माता कम्पनी बीवाईडी र अन्यले सो क्षेत्रलाई ईभी सप्लाई चेन क्षेत्रको रुपमा विकास गरिरहेका छन् भने स्मार्टफोन निर्माता कम्पनी एप्पलले स्मार्टफोन उत्पादन कार्यलाई क्रमशः भारतमा स्थानान्तरण गरिरहेको छ ।

चीनको केन्द्रमा रहेको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउमा रहेको बीवाईडी प्लान्टमा गत अक्टोबर महिनाको अन्त्यतिर ट्रेलरमार्फत गाडी लोड गरेर सिपमा पठाइएको दृश्य निकै देखिन्थे । ‘न्यु हायर’ आर्मब्यान्ड लगाएका कर्मचारीहरु यताउता गरेको दृश्य देख्नु सामान्य थियो ।

सन् २०२३ को अप्रिल देखि बीवाईडीको प्लान्ट संचालनमा आएको थियो । हाल बीवाईडीले सोङ प्रो एसयूभी र सि लायन ०७ ईभीका साथै अन्य प्लग इन हाइब्रिड लगायतका न्यु इनर्जी भेइकल उत्पादन गर्छ ।

बीवाईडीले सो प्लान्टमा सन् २०२३ मा २ लाख सवारी साधन उत्पादन ग¥यो भने यो वर्ष यसको दोब्बर उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिएको छ । यसैको सँगै रहेको क्षेत्रमा अटोमोटिभ ब्याट्री कारखाना समेत निर्माणाधीन छ ।

अन्य कम्पनीहरुले समेत न्यु इनर्जी भेइकलका लागि झेङझाउमा लगानी बढाइरहेका छन् ।
चिनियाँ सरकारी स्वामित्वमा रहेको एसएआईसी मोटरले दुई अर्ब युआन अर्थात करिव २ अर्ब ७७ करोड डलर खर्च गरेर ब्याट्री कारखाना निर्माण गरेको छ, जुन अक्टोबर देखि संचालनमा आएको छ । एसएआईसीका एक जना कार्यकारीले झेङझाउलाई ‘न्यु इनर्जी भेइकलको उत्पादन र निर्यातको आधार’ बनाउने कम्पनीको योजना रहेको बताएका छन् ।

यही क्षेत्रमा चीनको प्रमुख बस निर्माता कम्पनी युटोङ बसले समेत इलेक्ट्रिक बस उत्पादन कार्य बढाइरहेको छ ।

चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी र सो क्षेत्रको सरकारले समेत न्यु इनर्जी भेइकल बढाउनमा भूमिका खेलिरहेका छन् । पार्टीको पालिका कमिटीका सचिव एन वेईले सन् २०२२ मा नै सो क्षेत्रलाई न्यु इनर्जी भेइकलको लागि देशकै ठूलो प्रोडक्सन हब बनाउन चाहेको बताएका थिए । यसका लागि सरकारी निकायबाट समेत आवश्यक नीति र प्रविधिको समेत विकास भइरहेको छ ।

झेङझाउमा रहेको बीवाईडी फ्याक्ट्रीले नै झेङझाउलाई झकिझकाउ बनाउनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको मान्न सकिन्छ । झेङझाउका मेयरले सन् २०२५ सम्ममा सो सिटीमार्फत १५ लाख न्यु इनर्जी भेइकल उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखिएको बताएका थिए ।

सन् २०१० मा ताइवानी कम्पनी फक्सकनले यसका करिव ६० प्रतिशत आइफोन यहाँ एसेम्बल गर्न थाले देखि नै झेङझाउको आर्थिक अवस्था यसैमा निर्भर थियो । तर सन् २०२३ मा आइपुग्दा मोबाइल फोनको उत्पादन २०१७ को पिक अवस्थाको तुलनामा करिव आधा घटेर १४ करोड ह्यान्डसेटमा सीमित भयो ।

भौगोलिक र राजनीतिक अवस्थाका कारण एप्पलले आइफोन उत्पादनलाई भारत र अन्य देशमा केन्द्रित गर्न थालेको छ । यसका कारण झेङझाउको आइफोन फ्याक्ट्री नजिक रहेका करिव १३० रेष्टुराँ बन्द भएका थिए ।