हर्नका आवाज फरक हुनुको विज्ञान, पीं–पींदेखि पों–पोंसम्मको रोचक विज्ञान

सडकमा यात्रा गर्ने क्रममा हरेक सवारी साधनको हर्न फरक सुनिन्छ। कुनै कारको हर्न मधुर र हल्का हुन्छ भने कुनै ट्रक वा बसको हर्न अत्यन्तै ठूलो र गहिरो आवाजमा बज्छ। बाइकहरूको हर्न पनि तीखो र छिट्टै ध्यान आकर्षित गर्ने खालको हुन्छ। धेरैले यसलाई सामान्य कुरा ठान्ने गरे पनि वास्तवमा हरेक सवारी साधनको हर्न पछाडि विशेष वैज्ञानिक र इन्जिनियरिङ सोच लुकेको हुन्छ।

विज्ञहरुका अनुसार हर्नको उद्देश्य केवल आवाज निकाल्नु मात्र होइन, सडकमा रहेका अन्य चालक तथा पैदल यात्रुलाई सही समयमा सचेत गराउनु हो। त्यसैले प्रत्येक सवारी साधनको आकार, तौल, गति र प्रयोगको आधारमा हर्नको डिजाइन, ध्वनि र फ्रिक्वेन्सी फरक बनाइन्छ। साना कार र मोटरसाइकलमा प्रयोग हुने हर्न शहरको ट्राफिकमा सजिलै सुनिने तर अत्यधिक कष्टकर नहुने गरी तयार गरिन्छ। यस्ता हर्नले भीडभाडयुक्त सडकमा छिटो प्रतिक्रिया दिलाउन मद्दत गर्छन्।

ठुला ट्रक, बस तथा व्यावसायिक सवारी साधनहरू भारी हुने भएकाले एक्कासि रोक्न कठिन हुन्छ। त्यसैले अरूलाई टाढैबाट सतर्क गराउन उच्च डेसिबल र गहिरो आवाज भएका शक्तिशाली हर्न प्रयोग गरिन्छ। विशेषगरी हाइवेमा उच्च गतिमा यात्रा गर्दा यस्ता हर्नको आवाज निकै टाढासम्म पुग्ने भएकाले दुर्घटनाको जोखिम कम गर्न सहयोग पुग्छ।

हर्नको आवाज वास्तवमा कम्पन र हावाको चापबाट उत्पन्न हुने ध्वनि हो। चालकले हर्न थिचेपछि सवारी साधनको इलेक्ट्रिक सिस्टमले एउटा विशेष डायाफ्रामलाई कम्पन गराउँछ। यही कम्पनबाट ध्वनि तरंग पैदा हुन्छ र हामीले आवाज सुन्न सक्छौं। हर्नको आकार, डिजाइन र आवृत्ति फरक भएकाले बाइक, कार, बस र ट्रक सबैको आवाज अलग–अलग सुनिन्छ। केही हर्न तीखो र चर्को हुन्छन् भने केही गहिरो र भारी स्वरमा बज्छन्।

इमर्जेन्सी भेइकल जस्तै एम्बुलेन्स, प्रहरी गाडी र दमकलमा प्रयोग हुने साइरन भने अझ फरक तरिकाले डिजाइन गरिन्छ। तिनको फ्रिक्वेन्सी सामान्य हर्नभन्दा भिन्न हुन्छ ताकि मानिसहरूले तुरुन्तै चिन्न सकून् र बाटो खाली गरून्। यही कारणले ती साइरन सुन्नासाथ सडकमा रहेका सवारी साधन र पैदल यात्रु सतर्क हुने गर्छन्।

प्रिमियम तथा विलासी कार कम्पनीहरूले भने आफ्नो ब्रान्ड पहिचानलाई अझ विशेष बनाउन फरक शैलीका हर्न प्रयोग गर्ने गर्छन्। केही कम्पनीले नरम र सभ्य आवाज रोज्छन् भने केहीले स्पोर्टी र तीखो ध्वनिलाई प्राथमिकता दिन्छन्। यसले सुरक्षासँगै गाडीको छुट्टै पहिचान बनाउन पनि सहयोग पुर्‍याउने विश्वास गरिन्छ।