आज विश्व ईभी दिवस, अबको मोबिलिटी ईभी केन्द्रित बन्दै

आज अर्थात सेप्टेम्वर ९ लाई विश्व ईभी दिवसका रुपमा मनाइदै छ । सन् २०२० मा पहिलोपटक ईभी दिवस मनाइएको थियो । विश्वभर इलेक्ट्रिक भेइकलको बारेमा सचेतना अभिवृद्धि गर्न र यस्ता साधनको प्रयोगलाई ब्यापक बनाउँदै जाने उद्देश्यसहित ग्रिन टिभीको पहलमा यो अभियानको थालनी गरिएको हो ।

विश्व बजारमा ईभीको माग बढ्दै गएका कारण अबको मोबिलिटी ईभी केन्द्रित बन्दै जाने निश्चित भएको छ । विश्व बजारमा कहलिएका ठूला अटो उत्पादकहरुले पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने सवारीसाधनको सट्टा ईभी उत्पादनलाई व्यापक बनाउँदै जाने उद्घोष गरेबाट पनि अबको मोबिलिट ईभी केन्द्रित बन्ने पुष्टि भएको हो ।

विश्वको सबैभन्दा ठूलो अटोबजार चीनले ईभी उत्पादनमा समेत ठूलै क्रान्ति गरिरहेको छ । हाल चीनमा पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने सवारीसाधनकै हाराहारीमा ईभी उत्पादन हुन थालिसकेको एक अध्ययनले देखाएको छ । चीन विश्व बजारमा सबैभन्दा बढी ईभी खपत र निर्यात गर्ने राष्ट्र समेत हो । चीनको सिको गर्दै विश्वका ठूला अटो उत्पादक राष्ट्रहरु अमेरिका, मेक्सिको, भारत, ब्राजिल, कोरिया र जापनले पनि ईभी उत्पादन बढाउँदै जाने उद्घोष गरिसकेका छन् ।

टेक जायन्ट कम्पनीहरु एप्पल, हुवावे र साओमीजस्ता कम्पनीले ईभी उत्पादनका लागि भनेर अरबौ डलर लगानी गर्ने घोषणा गरेका छन् । ईभी उत्पादनमा पायोनियर मानिने अमेरिकन कम्पनी टेस्लालाई अहिले आफ्नो उत्पादनको माग धान्न भ्याई नभ्याईको अवस्था छ । माग बढ्दै गएपछि टेस्लाले भारतीय बजारमा समेत प्लान्ट स्थापना गर्न सुरुवात गरिसकेको छ । त्यसैगरी अर्को ईभी जायन्ट बीवाईडीको समेत विश्व बजारमा माग बढिरहेको छ ।

नेपालको अवस्था
नेपाली बजारमा ईभी प्रयोग हुन थालेको २ दशक हाराहारी समय भएको छ । तीन पाङ्ग्रे साधन सफा टेम्पोबाट शुरु भएको ईभीको बजार हाल आएर करोडमाथि मूल्यका एसयूभीसम्म विस्तार भएको छ । विश्वका अन्य राष्ट्रहरुमा जस्तै नेपाल सरकारले समेत समयसीमा नै तोकेर ईभी प्रयोगलाई व्यापक बनाउने उद्घोष गरिसक ेपनि ईभीमैत्री पूर्वाधारमा भने खासै ध्यान पुग्न सकिरहेको छैन ।

नेपालमा ईभीको माग बढ्दो क्रममा छ । हाज बजारमा उपलब्ध विभिन्न ब्रान्डका ईभी आयातकर्ता कम्पनीहरुलाई माग बमोजिम आपूर्ति गर्न हम्मेहम्मे परेबाट पनि नेपालमा ईभी कति लोकप्रिय बन्दै गएको छ भनेर अनुमान लगाउन सकिन्छ । हाल बजारमा बीवाईडी, एमजी, हुन्डाई, किया, महिन्द्रा, टाटा, दीगो र डेरी ब्रान्डका इलेक्ट्रिक कारको कारोबार भैरहेको छ ।

प्यासेन्जर कार सेग्मेन्टमा मात्र होइन, ईभीको प्रयोग सार्वजनिक यातायात र टु ह्विलरमा समेत बढ्दो छ । सरकारी स्वमित्व समेत रहेको साझा यातायातदेखि निजी कम्पनी सुन्दर यातायातले इलेक्ट्रिक बस सञ्चालन थालिसकेका छन् भने अन्य कम्पनीहरुले समेत यस्ता बसबाट सेवा दिने तयारी थालेका छन् ।

टु ह्विलरतर्फ कुरा गर्नुपर्दा हाल बजारमा १ दर्जन बढी ब्रान्डका यस्ता स्कुटर आयात भएका छन् भने केही कम्पनीले मोटरसाइकलको आयात समेत आरम्भ गरिसकेका छन् ।