यसकारण बढ्दै छ स्कुटरको लोकप्रियता : मूल्य, सहजता र नयाँ विकल्पले बदल्दै छ दुईपांग्रे बजार

एक प्रतिष्ठित सरकारी निकायमा कार्यरत दिपक मेहताले हालै एथरको इलेक्ट्रिक स्कुटर किने । पहिले पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने मोटरसाइकल चलाइरहेका दिपकले सो मोटरसाइकल सेकेन्ड ह्यान्ड मूल्यमा बिक्री गरेर स्कुटर किनेका हुन् ।

केही वर्षअघिसम्म मोटरसाइकल किन्नु भावनासँग जोडिएको निर्णय थियो - सडकमा दौडिने सपनासँग, रोमाञ्चसँग। तर अहिले त्यो सोचाइ बदलिँदैछ। काठमाडौं, पोखरा, इटहरीदेखि धरानसम्म, सहरका गल्ली र सडकमा एक शान्त तर शक्तिशाली क्रान्ति देख्न सकिन्छ - स्कुटरको क्रान्ति।

पहिले परिवारमा ‘दोस्रो’ सवारीका रूपमा चिनिने स्कुटर अहिले धेरैका लागि पहिलो रोजाइ बनेको छ। चाहे अफिस जाने युवा होस्, स्कुल पठाउने अभिभावक, वा दैनिक कामकाज गर्ने आमा - सबैका लागि सहज सवारी बनेको छ स्कुटर ।

व्यावहारिकतामा आधारित नयाँ सोच
“म सुरुमा १२५ सीसीको बाइक हेर्न गएको थिएँ, तर अन्ततः टीभीएस जुपिटर बुक गरेँ,” ललितपुरका २४ वर्षीय बैंक कर्मचारी सागर श्रेष्ठ भन्छन्। “सहरमा पार्किङको समस्या छ, ट्राफिक बढी छ। स्कुटर चलाउन सजिलो छ, सामान राख्न ठाउँ छ, अनि मेरा बुबा-आमाले पनि चलाउन सक्नुहुन्छ।”

सागरजस्तै धेरै उपभोक्ताको निर्णय अब शैली होइन, सजिलोपन र उपयोगितामाथि आधारित छ। यही कारणले स्कुटर परिवारको साझा सवारीका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।

उपलब्धता र पहुँचका कारण सबैका लागि उपयुक्त
नेपालजस्तो देशमा जहाँ सडक अवस्था असमान छन् र ट्राफिक बढी हुन्छ, स्कुटर सबै उमेर र उचाइका लागि सहज विकल्प बनेको छ।

“मेरो आमा बजार जानुहुन्छ, म अफिस, अनि दिदी ट्युसन पठाउँछिन् - एउटै स्कुटरले सबैको काम गर्छ,” भक्तपुरकी विद्यार्थी ऋतिका थापा भन्छिन्। “त्यो बाइकले गर्न सक्दैन।”

यस्तो पारिवारिक उपयोगले गर्दा अहिले धेरै घरमा स्कुटर अनिवार्यजस्तै भएको छ। उच्च इन्धन मूल्य र महँगो मोटरसाइकलले पनि उपभोक्तालाई स्कुटरतर्फ तानिरहेको छ। नेपालमा अहिले एउटा राम्रो स्कुटरको मूल्य करिव २ लाख देखि ३ लाखको बीचमा पर्छ, जबकि १५० सीसी वा सो भन्दा माथिको बाइकको मूल्य सजिलै ३ लाख भन्दा बढी नै हुन्छ । शोरुमहरूमा पनि यो परिवर्तन स्पष्ट देखिन्छ।

“काठमाडौं उपत्यकामा हाम्रो बिक्रीको करिब आधा हिस्सा स्कुटरको हो,” होन्डाको नेपालका लागि आधिकारिक वितरक स्याकार ट्रेडिङ कम्पनीका एक डिलर भन्छन्। “ग्राहकले स्कुटर रोज्छन् किनभने चलाउन सजिलो, मर्मत सस्तो र सबैका लागि उपयुक्त हुन्छ।”

सहरी जीवन र गतिशीलता
नेपालका सहरहरूमा सडक साँघुरा, ट्राफिक बाक्लो र पार्किङको समस्या बढ्दै गएको छ। यस्ता अवस्थाले स्कुटरलाई सबैभन्दा व्यावहारिक विकल्प बनाइदिएको छ।

“पहिले युवा ग्राहक १५० सीसी बाइक खोज्थे। अहिले तिनै ग्राहकहरू पनि प्रिमियम स्कुटरमा रुचि देखाउँछन्,” पोखराका एक शोरुम म्यानेजर राजेश खत्री बताउँछन्। उनी भन्छन्, “टीभीएस एनटर्क १२५, यामाहा रे–जेडआर हाइब्रिड, सुजुकी एक्सेस १२५ - यी सबैले स्टाइल र माइलेज दुबै दिन्छन्।”

विद्युतीय स्कुटरः नयाँ युगको सुरुवात
अर्को ठूलो परिवर्तन भनेको इलेक्ट्रिक स्कुटरको बढ्दो लोकप्रियता हो। एनआईयु, याडिया, सेगवे, लेभनिङ, जिहो, टेल्जी जस्ता ब्रान्डहरूले नेपाली बजारमा गत तीन वर्षमा सन्तोषजनक व्यापार गर्न सफल भएका छन् । पछिल्लो समयमा भित्रिएका टीभीएस आईक्युब, बजाज चेतक र एथर लगायतका ब्रान्डले प्रिमियम स्कुटर बजारमा राम्रो प्रतिक्रिया पाइरहेका छन् ।

सरकारको सहुलियत र कम सञ्चालन खर्चका कारण धेरै शहरी उपभोक्ता पेट्रोल स्कुटरबाट ई–स्कुटरमा सर्न थालेका छन्। “ई–स्कुटरले बजारलाई नयाँ दिशा दिइरहेको छ,” चितवनका डिलर अनुप लामा भन्छन्। “सस्तो, सफा र सहरका लागि यो परफेक्ट सवारी हो।”

प्रिमियम स्कुटरको आकर्षण

पहिले स्कुटरलाई ‘बाबु–आमाको सवारी’ भनेर हेर्ने चलन थियो। तर अहिले स्पोर्टी र प्रिमियम स्कुटरहरू ले त्यो छवि तोड्दैछन्।

अप्रिलिया एसआर १६०, यामाहा एरोक्स १५५, भेस्पा १५० एसएक्सएल, टीभीएस एनटर्क, होन्डा डियो जस्ता मोडलहरूले युवामाझ राम्रो बजार बनाएका छन्। नयाँ नयाँ मोडल पनि समय समयमा नेपाली बजारमा भित्रिरहेका छन् ।

फरक भविष्य
तथ्यांक र ट्रेन्ड दुबैले देखाउँछन् - अब स्कुटर ‘सहायक’ सवारी होइन, मुख्य विकल्प बन्दैछ। सन् २०३० सम्ममा स्कुटरको बजार हिस्सा कुल दुईपांग्रे सवारी बिक्रीको ४५ प्रतिशतभन्दा माथि पुग्ने अनुमान समेत विश्लेषकहरुले गरेका छन् ।

यस परिवर्तनको केन्द्रमा छन् - सहरी जीवनको सहजता, किफायती मूल्य र परिवारमै साझा सवारीको संस्कृति।

अब सडकमा गुड्ने स्कुटरको हल्का आवाज केवल पृष्ठभूमि होइन, आधुनिक नेपालको गतिशील जीवनशैलीको प्रतीक बनेको छ।