काठमाडौंका यातायात कार्यालयमा आंशिक रूपमा लाइसेन्स र सवारी दर्ता सेवा पुनः सुरु

जेनजी आन्दोलनका क्रममा यातायात व्यवस्था विभागको सूचना प्रविधि पूर्वाधारमा क्षति पुगेपछि महिनौँदेखि अवरुद्ध भएको सवारी चालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) र सवारी दर्ता प्रणाली अब क्रमशः सञ्चालनमा फर्किन थालेका छन्। सर्भर र आवश्यक उपकरण मर्मत पूरा भएपछि विभागले आइतबारदेखि काठमाडौं उपत्यकाभित्रका केही कार्यालयमार्फत आंशिक रूपमा सेवा सुरु गरेको हो।

गत भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनका क्रममा विभागको केन्द्रीय कार्यालय, मिनभवनमा आगजनी र तोडफोड हुँदा संवेदनशील इलेक्ट्रोनिक उपकरण, सर्भर, छपाइ मेसिन र डेटाबेसमा ठूलो क्षति पुगेको थियो। त्यसै कारण नेपालभरका यातायात कार्यालयका अनलाइन प्रणालीहरू पूर्ण रूपमा बन्द भएका थिए।

क्षतिग्रस्त सर्भर र प्रणालीको मर्मत कार्य पूरा भएसँगै विभागले हाल विद्युतीय सवारी चालक अनुमतिपत्र (eDL) र सवारी दर्ता प्रणाली (VRS) पुनः सञ्चालनमा ल्याएको छ। सुरुमा परीक्षणको रूपमा काठमाडौं उपत्यकाका केही कार्यालयहरूमा सेवा पुनः सुरू गरिएको विभागका सूचना प्रविधि शाखा प्रमुख तथा निर्देशक केशव खतिवडाले जानकारी दिए।

अन्य सेवा applydlnew.dotm.gov.np वेबसाइट लाइभ भएपछि सञ्चालनमा ल्याउने विभागको तयारी छ ।

उनका अनुसार हाल काठमाडौं उपत्यकामा रहेका एकान्तकुना र राधेराधे कार्यालयहरूमा आंशिक रूपमा सेवा पुनः सुरू गरिएको छ। त्यस्तै चाबहिल र सानो भर्याङ कार्यालयहरूमा पनि सर्भर परीक्षण भइरहेको र सेवा सुरु गर्न तयारी पूरा हुँदै गएको उनले बताए।

विभागका अनुसार, सुरुमा लाइसेन्स नवीकरण, लाइसेन्स भेरिफिकेशन र दर्ता प्रमाणपत्र नवीकरण जस्ता आधारभूत सेवा उपलब्ध गराइएको छ। नयाँ आवेदन, अनलाइन फर्म, र इ–लाइसेन्स कार्ड छपाइजस्ता सेवा क्रमशः सञ्चालनमा ल्याइने तयारी भइरहेको छ।

विभागले सबै प्रदेशका यातायात कार्यालयहरूलाई आफ्नो नेटवर्क, बायोमेट्रिक्स र उपकरण तयारी अवस्थामा राख्न निर्देशन दिएको छ। यससँगै सेवा विस्तारका लागि आवश्यक प्राविधिक परीक्षणहरू तीव्र गतिमा भइरहेको जनाइएको छ।

सर्भर मर्मतपछि सञ्चालनमा आएका प्रणालीहरूले अहिले डाटा रिकभरी, नेटवर्क स्थायित्व र सुरक्षा जस्ता प्राविधिक पक्षमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्। नयाँ सर्भर प्रणालीमा अतिरिक्त ब्याकअप र सुरक्षात्मक फायरवाल पनि जोडिएको विभागले जनाएको छ।

विभागका अनुसार, सर्भर क्षतिग्रस्त हुँदा देशभर करिब दुई महिनासम्म लाइसेन्स नवीकरण, नयाँ लाइसेन्स आवेदन, दर्ता नवीकरण, नम्बर प्लेट वितरण र विद्युतीय सवारी दर्ता सबै सेवा ठप्प भएका थिए। यसले हजारौं सेवाग्राही प्रभावित बनेका थिए भने, निजी तथा व्यवसायिक यातायात व्यवसायमा पनि असर परेको थियो। हाल आंशिक रूपमा सेवा पुनः सञ्चालन भएपछि सेवाग्राहीहरूमा राहत मिलेको देखिन्छ।

विभागका अनुसार, अनलाइन आवेदन प्रणाली, मोबाइल एप र वेबसाइट सेवा पनि क्रमशः सञ्चालनमा ल्याइनेछ। साथै, भविष्यमा यस्ता घटनाबाट प्रणाली सुरक्षित राख्नका लागि क्लाउड ब्याकअप, पृथक डाटा सेन्टर र साइबर सुरक्षा प्रवर्द्धनमा विशेष योजना तयार भइरहेको पनि जनाइएको छ।

यसअघि विभागले जेनजी आन्दोलनका क्रममा क्षति भएका उपकरणहरूको मर्मत तथा प्रतिस्थापनका लागि निजी क्षेत्र र प्रविधि कम्पनीहरूको सहयोगमा कार्यदल गठन गरेको थियो। उक्त कार्यदलले करिब डेढ महिनाको मर्मतपछि अहिलेको प्रणाली सञ्चालन योग्य बनाएको हो।

हालको अवस्था अनुसार, काठमाडौं उपत्यकाभित्रका कार्यालयहरूबाट सेवा आंशिक रूपमा सञ्चालनमा आए पनि ललितपुर, भक्तपुर, हेटौंडा, पोखरा, विराटनगर र धरानका कार्यालयहरूमा सर्भर जडान र परीक्षण कार्य जारी छ।

यससँगै लामो समयदेखि रोकिएको सवारी चालक अनुमतिपत्र र सवारी दर्ता सेवा पुनः सञ्चालनको दिशामा नेपालले महत्वपूर्ण कदम चालेको छ, जसले हजारौं सेवाग्राहीलाई सहजता दिलाउने अपेक्षा गरिएको छ।