सडकमा स्टन्ट होइन, सचेतना रोजौँ

नेपाल अटो
२३ जेष्ठ, २०८३

आजको डिजिटल युगमा सामाजिक सञ्जालमा भाइरल हुने चाहना विशेषगरी युवापुस्तामा तीव्र रुपमा बढिरहेको छ । केही सेकेन्डको भिडियो, धेरै लाइक र भ्युज तथा कमेन्ट पाउने उद्देश्यले सडकमा मोटरसाइकल, स्कुटर वा अन्य सवारी साधन प्रयोग गरेर खतरनाक स्टन्ट गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको देखिन्छ । यस्ता गतिविधि कतिपयलाई रमाइलो वा साहसिक लाग्न सक्छन्, तर वास्तविकतामा यसले ज्यानै जाने, गम्भीर घाइते हुने तथा अरू निर्दोष व्यक्तिको जीवनसमेत जोखिममा पार्ने खतरा बोकेको हुन्छ ।

सडक मनोरञ्जन गर्ने स्थान होइन, जिम्मेवारीपूर्वक यात्रा गर्ने सार्वजनिक क्षेत्र हो । हेल्मेट नलगाई तीव्र गतिमा सवारी चलाउने, एक हातले बाइक चलाउँदै भिडियो बनाउने, सिटमा उभिएर यात्रा गर्ने, जथाभावी ओभरटेक गर्ने वा ट्राफिक नियम उल्लंघन गर्दै स्टन्ट प्रदर्शन गर्ने कार्यले क्षणिक चर्चा त दिलाउन सक्ला, तर त्यसको परिणाम कहिलेकाहीँ जीवनभरको पीडा बन्न सक्छ । धेरै दुर्घटनामा युवाहरूले ज्यान गुमाउनु वा अंगभंग हुनुको प्रमुख कारण लापरवाहीपूर्ण सवारी चलाउने बानी नै हो ।

विशेषगरी किशोर तथा युवापुस्ताले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने वास्तविक बहादुरी स्टन्टमा होइन, जिम्मेवार व्यवहारमा हुन्छ । परिवारको सपना, अभिभावकको आशा र आफ्नो भविष्यलाई केही क्षणको उत्तेजनाका लागि जोखिममा राख्नु बुद्धिमानी होइन । सामाजिक सञ्जालमा देखिने दृश्यहरुको अनुकरण गर्दा त्यसको सम्भावित परिणामबारे धेरैले सोच्दैनन् । तर दुर्घटना भएपछि पछुताउनुको कुनै अर्थ रहँदैन ।

यस सन्दर्भमा सडक स्टन्ट संस्कृतिलाई पूर्ण रूपमा निरुत्साहित गर्न र युवाहरूको अमूल्य जीवन रक्षा गर्न निम्न सुरक्षा सावधानीहरू अपनाउन आवश्यक छ :

१. सडकलाई मनोरञ्जनको थलो नबनाउने :-

सडक सुरक्षित आवागमनका लागि हो, जोखिमपूर्ण प्रदर्शनका लागि होइनन् । गुडिरहेको सवारी साधनमा उभिनु, पाङ्ग्रा उचाल्नु, ह्यान्डिल छोडेर कुदाउनु आत्मघाती कदम हो । सडकमा जहिले पनि आफ्नो ध्यान सवारी नियन्त्रणमा मात्र केन्द्रित गर्नुपर्छ ।

२. भाइरल हुने सस्तो मानसिकताबाट मुक्ति :-

सामाजिक सञ्जालका लाइक्स र भ्युज क्षणिक हुन्, तर यसले निम्त्याउने दुर्घटना र शारीरिक अपाङ्गता जीवनभरिको पीडा बन्न सक्छ । युवाहरूले भर्चुअल संसारको वाहवाही भन्दा वास्तविक जीवनको मूल्य बढी हुन्छ भन्ने कुरा बुझ्न जरुरी छ । अरूलाई प्रभावित पार्ने नाममा आफ्नो र अरूको जीवन जोखिममा राख्नु गलत कार्य हो ।

३. सुरक्षा सामग्रीको अनिवार्य प्रयोग :-

दुई पाङ्ग्रे सवारी चलाउँदा वा चढ्दा दुवैले गुणस्तरीय हेलमेट अनिवार्य लगाउनुपर्छ । साथै ज्याकेट, ग्लोब्स, नी-गार्ड तथा उपयुक्त जुत्ताको प्रयोगले दुर्घटनाको जोखिम कम गर्न मद्दत गर्छ ।

४. ट्राफिक नियमको पूर्ण पालना र कानुनी कारबाहीको डर :-

सडकमा जथाभावी स्टन्ट गर्नु सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐनविपरीतको दण्डनीय कसुर हो । यस्ता गतिविधिले सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स) निलम्बन वा खारेज हुनुका साथै भारी जरिवाना तथा अन्य कानुनी कारबाही समेत हुन्छ । नेपाल प्रहरीले सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका भिडियो तथा सूचनाका आधारमा डिजिटल गस्तीलाई प्रभावकारी बनाउँदै यस्ता जोखिमपूर्ण गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउने अभियान सञ्चालन गरिरहेको छ । त्यसैले क्षणिक मनोरञ्जन वा लोकप्रियताका लागि कानुन उल्लंघन गर्ने कार्यबाट सबै सचेत रहन आवश्यक छ ।

५. साथीभाइको दबाबलाई अस्वीकार गर्ने :-

धेरैजसो युवाहरू साथीभाइको उक्साहट वा साहसी देखिने होडमा लागेर यस्ता स्टन्टहरू गर्न तम्सिन्छन् । यदि कुनै साथीले सडकमा असुरक्षित रूपमा सवारी चलाउँछ वा त्यसो गर्न दबाब दिन्छ भने, सजग भई त्यसलाई अस्वीकार गर्नुपर्छ र त्यस्ता साथीहरूलाई पनि बेलैमा सम्झाउनुपर्छ ।

६. अभिभावक र समाजको निगरानी :-

अभिभावकहरूले आफ्ना सन्तानलाई महँगा र शक्तिशाली मोटरसाइकल किनिदिँदैमा आफ्नो जिम्मेवारी पूरा भएको ठान्नु हुँदैन । उनीहरूले सवारीको प्रयोग कसरी गरिरहेका छन्, सामाजिक सञ्जालमा कस्ता सामग्री पोस्ट गरिरहेका छन् भन्ने कुरामा नियमित निगरानी राख्नुपर्छ । समाजले पनि यस्ता उच्छृङ्खल स्टन्ट गर्नेहरूलाई प्रशंसा होइन, निरुत्साहन गर्न आवश्यक छ ।

क्षणिक मनोरञ्जन वा केही थान डिजिटल तालीका लागि आफ्नो र परिवारको भविष्य अन्धकारमा धकेल्नु बुद्दिमानी होइन । घरमा कसैले तपाईंको सुरक्षित आगमनको प्रतीक्षा गरिरहेको हुन्छ भन्ने कुरा सधै सम्झनुपर्छ । त्यसैले सडकमा स्टन्ट होइन, सुरक्षा प्रदर्शन गरौँ । सुरक्षित यात्रा नै सफल जीवनको आधार हो ।

ट्राफिक नियम जानौं पनि, मानौं पनि ।