अन्यौलतामा नेपालमै बनेको हुलासको विद्युतीय कार दा भिन्ची, सरकारको अस्थिर नीति कारक

नेपालमा बनेको इलेक्ट्रिक गाडीको चर्चा गर्दा धेरैले पूर्व प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले चढ्ने गरेको ‘मुस्ताङ’ कारलाई सम्झिन्छन् । तत्कालीन समयमा हुलास मोटर्सले उत्पादन गरेको सो गाडीले निकै नै चर्चा कमाएको थियो ।

यद्यपि त्यो समयमा पनि नेपाली बजारमा प्रशस्तै मात्रामा यस्ता गाडी थिएनन् । नाडाको इलेक्ट्रिक सवारी साधन समितिका सभापति तथा हिमालय अटो वर्ल्डका अध्यक्ष ध्रुब थापाले त्यो समयमा समेत प्रधानमन्त्रीका लागि पोखराबाट सो गाडी काठमाडौं पठाएको स्मरण गर्छन् । तत्कालीन समयमा हुलास मोटर्सको पोखराका लागि डिलर रहेको समयमा सो गाडी काठमाडौं पठाएको कुरा नेपाल अटोले हिजो सम्पन्न गरेको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उनले स्मरण गरे ।

बीचमा विभिन्न कारणले हुलास मोटर्सले गाडी उत्पादनलाई तीव्रता दिन सकेन । सरकारले युरो ३ लागू गरे पछि हुलास मोटर्सले पनि केही समय पछि लागू गर्ने माग गर्दा गर्दै पनि माग पुरा भएको थिएन । यसले गर्दा पछिल्लो समयमा यो एक प्रकारले बन्द जस्तै अवस्थामा पुग्यो ।

सरकारले हालै प्रस्तुत गरेको बजेटमार्फत विश्वका १० ठूला अटोमोबाइल कम्पनीलाई नेपालमा लगानी गर्न प्रोत्साहित गर्ने बताए पनि नेपालमै भएका उद्योगलाई प्रोत्साहन गर्नका लागि भने केही योजना ल्याएको छैन । थापा भन्छन्, ‘सवारी साधन उत्पादनका लागि उद्योग खोल्नु पहिले त्यसको बजार पनि हेर्नु पर्छ । नेपालमा सवारी साधनको बजार चीन र भारत जस्तो ठूलो छैन । यो अवस्थामा सरकारी नीति पनि अस्थिर छ । त्यसैले उद्योग खोल्न पनि हच्किनु पर्ने अवस्था छ ।’

हुन पनि गत वर्ष भारी मात्रामा कर वृद्धि गरेको सरकारले यो वर्ष फेरि घटाएको छ । व्यवसायीहरु यो नीति सधै रहिरहने कुरामा पनि संशय ब्यक्त गर्छन् । नाडाले यो वर्षको बजेटका लागि सुझाव दिदा पनि नेपालमा एसम्बलिङ हुने चारपाँगे्र तथा दुई पाँग्रे सवारी साधनहरुको हकमा अन्तःशुल्क महशुलमा ५० प्रतिशत र भन्सार महशुल दरमा पनि ५० प्रतिशत छुटको व्यवस्था हुनु पर्ने माग गरेको थियो ।

हुलास मोटर्सले करिब २ वर्ष पहिले नै दा भिन्ची नामक इलेक्ट्रिक कार बजारमा ल्याउने घोषणा गरेको थियो । परीक्षण समेत सम्पन्न भएको र त्यो समयमा करिब २० लाख रुपैयाँ सम्मको मूल्यमा नेपाली बजारमा उपलब्ध हुने बताइएको सो कारको उत्पादन गत बर्षको बजेट वक्तव्य र कोभिड–१९ का कारण रोकिएको थियो ।

अब अहिले पनि यो कारको उत्पादन गर्ने वा नगर्ने भन्ने वारेमा भने अझै अन्यौल रहेको हुलास मोटर्सका सञ्चालक सुरेन्द्र गोल्छाले बताए । सरकारले स्पेयर पार्ट्स आयातमा दिने छुटको वारेमा अझै स्पष्टता छैन । त्यसैगरी सरकारले लिने अस्थिर नीतिले पनि व्यवसायीहरु लगानी गर्न डराउनु पर्ने अवस्था छ । हालको अवस्था अनुसार नेपालमै उत्पादन गर्नु भन्दा आयात गर्नु नै उपयुक्त हुने धेरैको निष्कर्ष छ ।

यद्यपि आफूहरु पर्ख र हेरको अवस्थामा रहेको गोल्छाले बताए । उनले भने, ‘निषेधाज्ञा खुले पश्चात यसको वारेमा आवश्यक अध्ययन गरी अगाडि बढ्ने छौ । सरकारी नीति अस्थिर नहुने र व्यवसायी तथा ग्राहकले समेत समर्थन गर्ने अवस्था आएमा हामी विद्युतीय कार निर्माण कार्यलाई अगाडि बढाउने छौ ।’