वर्षातमा सुरक्षित यात्राः सडक जोखिम र अपनाउनुपर्ने सावधानीहरू

नेपालमा मनसुन बाहिरिने समयमा थप सक्रिय हुँदार मौसमी प्रकृतिले सडक यात्रालाई सजिलो भन्दा बढी चुनौतीपूर्ण बनाएको छ । विशेषगरी वर्षा शुरु भएलगत्तै हाम्रो जस्तो भू–बनोट भएको देशमा वर्षाले निम्त्याउने पहिरो, बाढी, डुबान र सडक अवरुद्ध हरेक वर्षको नियति जस्तै बनेको छन् । 

यातायात अवरुद्ध हुँदा सर्वसाधारण अलपत्र पर्छन्, दुर्घटनामा ज्यान जाने वा घाइते हुने दुखद समाचार हामीले बारम्बार सुन्दै आएका छौं । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले नियमित रूपमा वर्षाका चेतावनी सहित उच्च जोखिमयुक्त पहाडी तथा हिमाली जिल्लाहरूमा रात्रिकालीन यातायातमा प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने सुचना जारी गर्दै गर्दा यस्तो अवस्थामा, आफ्नो र प्रियजनको सुरक्षाका लागि हरेक यात्रु तथा चालकले विशेष सावधानी अपनाउनु आवश्यक छ ।

वर्षातको यात्राका लागि अनिवार्य सुरक्षा सावधानीहरू

१. सवारी साधनको अवस्था –
टायरको ग्रिप (ट्रेड डेप्थ) राम्रो भएको सुनिश्चित गर्नुहोस् । खिइएको टायरले चिप्लो सडकमा समात्न नसकेर दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ । त्यस्तै, विन्डशिल्ड वाइपर ब्लेड काम गर्ने अवस्थामा छन् कि छैनन् ? हेडलाइट, टेललाइट र इन्डिकेटर सबै चालु भएको नभएको, जाँच गर्नुहोस् र आवश्यकता अनुसार बदल्नुहोस् ।

 पानीमा भिजेपछि ब्रेकको क्षमता कम हुन्छ । पानी जमेको बाटो पार गरेपछि बिस्तारै ब्रेक पम्प गरेर ब्रेक सही ढंगले काम गरिरहेको सुनिश्चित गर्नुहोस् ।

 वर्षाको बेला सिसामा भित्रबाट वाफ जम्छ । यसलाई हटाउन डिफगर वा एसी प्रयोग गर्नुहोस्, गाडीमा सुख्खा कपडा राख्नुहोस् तथा आवश्यक परे सिसा केही खोल्नुहोस् ।

२. चालकका लागि व्यवहारिक नियमहरू
गति घटाउने र दूरी बढाउनेः भिजेको सडकमा गाडी चिप्लिने जोखिम उच्च हुन्छ । सामान्य गतिभन्दा कम गतिमा मात्र सवारी साधन चलाउनुहोस, अगाडिको गाडीभन्दा सुरक्षित दोब्बर दूरी कायम गर्नुहोस् ।

 हेडलाइटको प्रयोगः दिउँसै पनि, भिजिबिलिटी कम हुँदा डिप्ड हेडलाइट बाल्नुहोस् । यसले तपाईँको बाटो उज्यालो बनाउनुका साथै अरू चालकहरूले तपाईँलाई टाढैबाट देख्न सक्छन् । हाइ बिम प्रयोग नगर्नुहोस्, किनकि वर्षाको पानीमा प्रकाश परावर्तन भई झनै धमिलो देखिन्छ ।

 सडकमा पानी जमेको छ भने त्यसको गहिराइ नजानी पार गर्ने प्रयास नगर्नुहोस् । पानीले खाल्डाखुल्डीहरू लुकाउन सक्छ, जसले गाडीको इन्जिनमा क्षति पु-याउन वा दुर्घटना गराउन सक्छ ।

 पहाडी क्षेत्रका मोड, घुम्ती र भीरहरूमा विशेष होसियारी अपनाउनुहोस् । हर्न बजाएर मात्र अगाडि बढ्नुहोस् ।

३. यात्रा योजना र आपतकालीन तयारी
सम्भव भएसम्म दिउँसोको समयमा मात्रै यात्रा गर्नुहोस्, रात्रिकालीन यात्राले जोखिम धेरै बढाउँछ ।

 घरबाट निस्कनुअघि मौसम पूर्वानुमान र सडक अवस्थाको पछिल्लो जानकारी (जस्तैः ट्राफिक प्रहरी वा स्थानीय प्रशासनको सूचना) अनिवार्य रूपमा लिनुहोस् ।

 आपत्कालीन सामग्रीः गाडीमा प्राथमिक उपचार किट, टर्च लाइट, पावर बैंक, पानीको बोतल र सामान्य मर्मतका उपकरणहरू समावेश भएको आपत्कालीन किट राख्नुहोस् ।

 पहिरो गएका क्षेत्रबाट जथाभावी पार गर्ने प्रयास नगर्नुहोस् । सम्बन्धित निकायले सडक सफा नगरेसम्म सुरक्षित स्थानमा पर्खनुहोस् ।

नेपालमा मौसमी चुनौती नयाँ होइन तर त्यसलाई हल्का रूपमा लिनु घातक हुन सक्छ । वर्षातको यात्रामा धैर्यता नै सबैभन्दा ठूलो सुरक्षा हो । अनावश्यक हतार र लापरवाहीले ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने हुन सक्छ । तसर्थ प्रत्येक यात्रु र चालकले पनि सजगता र अनुशासन पालना गर्नु उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ ।

अन्त्यमा, तपाईँको जीवन अमूल्य छ, सुरक्षित यात्रा गर्नुहोस् !

विष्णु थापा
प्रमुख, जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय, अँधेरी, सिन्धुपाल्चोक