५ संकेत : जसले गाडीको क्लच बिग्रिएको जानकारी दिन्छ

क्लच सवारी साधनमा प्रयोग हुने अत्यावश्यकीय मेकानिकल पार्ट हो । यसले नै गाडीलाई अगाडि बढाउन वा रोक्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । क्लच पेडल र योसँग सम्बन्धित विभिन्न मेकानिकल पार्ट्सको संयोजनबाट सवारी साधनले आफ्नो कार्य सम्पन्न गर्न सक्छ ।

क्लचमा समस्या आएमा गम्भीर दुर्घटना हुने सम्भावना पनि हुन्छ । त्यसैले क्लचमा समस्या आउनु भन्दा पहिले नै यसको पहिचान गरी समस्या समाधान गर्नु आवश्यक हुन्छ । क्लच बिग्रिनु भन्दा पहिले नै यसमा समस्या आउन थालेका संकेत देखिन्छन् । त्यस्ता संकेतको वारेमा जानकारी राख्नु आवश्यक हुन्छ ।

क्लच पेडल नरम र स्पोन्जी भएमा
सामान्यतया क्लच पेडल दबाउदा वा थिच्दा नरम हुन्छ र सजिलै थिचिन्छ । यस्तो अवस्थामा सवारी चालकले आफ्नो सवारी साधनको क्लच प्लेट सिस्टममा केही खराबी देखिदैछ भन्ने कुरा बुझ्नु पर्छ ।

गाडीको इन्जिन उच्च गतिमा घुमिरहेको छ, तर गाडीको गति सुस्त छ
गाडी गियरमा भएको अवस्थामा तपाई गाडीको गति धेरै गराउन चाहनुहन्छ । तर जब तपाई क्लच दबाउनु हुन्छ, त्यो बेला इन्जिनभित्र हावा र इन्धन धेरै जान्छ । यो अवस्थामा इन्जिनको गति धेरै, तर गाडीको गति कम हुन्छ । यो क्लच चिप्लिएको संकेत हो । क्लच डिस्कको विन्दुमा बिग्रिएको छ कि वा फ्लाई ह्विल र प्रेसर प्लेटलाई समात्न समस्या भइरहेको छ कि वा क्लच प्लेट लाइनर पो गयो कि ? यो अवस्थामा इन्जिनलाई घुमाउने शक्ति ट्रान्सफर गर्न समस्या हुन्छ ।

क्लच ह्विलपिङ हुने, ह्यान्डब्रेकलाई, सिफ्टरलाई दोस्रो वा तेस्रो गियरमा क्लच इन्गेज गरी घुमाउने र त्यसपछि विस्तारै क्लच प्याडल छोड्नुहोस् । यो अवस्थामा कार रोकिनु पर्छ । यदि यो भएन भने तपाईको क्लच चिप्लिदै छ वा क्लचमा खराबी छ भन्ने कुरा बुझ्नु पर्छ ।

सर्न गाहृो हुने
यदि तपाई, तपाईको कारलाई रिभर्स गियरमा सिफ्ट गर्दै हुनुहुन्छ भने यो अवस्थामा क्रान्कसाफ्टबाट विपरित दिशामा पावर डाइभर्ट गर्दै हुनुहुन्छ । यो ड्राइभट्रेनको लागि निकै नै ठूलो प्रक्रिया हो । त्यसैले कहिलेकाहिं सिफ्ट रिभर्स हुँदा कटक्क आवाज आएको महसुस हुने वा सुनिने हुन्छ । यो एउटा समस्याको संकेत हुन सक्छ । यदि फेरि अर्को गियरमा सिफ्ट गर्दा गाहृो महसुस हुन्छ भने क्लच सिस्टममा केही खराबी छ भन्ने कुरा थाहा हुन्छ ।

असामान्य आवाज
कुनै असामान्य आवाज आयो भने धेरै चिजहरुमा खराबी छ भन्ने बुझिन्छ । क्लचको सन्दर्भमा पनि यही हुन्छ । क्लच छोड्दा असामान्य आवाज आउन सक्छ । यसमा क्लच रिलिज मेकानिज्मले भूमिका खेल्छ । नयाँ गाडीहरुमा हाइड्रोलिक मेकानिज्म हुन्छ भने पुराना गाडीहरुमा मेकानिकल सेटअप हुन्छ । मेकानिजम अनुसार कुनै पार्ट सुख्खा भयो वा केही खराबी भयो भने ठूलो चिच्याहटा वा स्क्र्यापिङ जस्तो आवाज आउन सक्छ । आवाज अनुसार यो रिलिज बेरिङ वा पाइलट क्रान्कसाफ्ट बेरिङमा समस्या हुन सक्छ ।

क्याबिनमा नराम्रो गन्ध
कहिलेकाहिं क्लच पेडल प्रयोग नभएको अवस्थामा पनि खुट्टा त्यही छोड्ने बानी हुन्छ । यसलाई राइडिङ द क्लच पनि भनिन्छ । यो अवस्थामा क्याबिन नै धुवाँले भरिने सम्भावना पनि हुन्छ । यसले क्लच फेसिङ ओभरहिट भएको संकेत गर्छ । यदि यसलाई समाधान गर्ने प्रयत्न गरिएन भने वेयर र टियरको समस्या पनि हुन्छ ।

कुनै समयमा क्लच पेडल फेर्नु अनिवार्य नै हुन्छ । तर पनि क्लचको आयु लामो बनाउनका लागि हामी विभिन्न कार्य गर्न भने सक्छौ ।

– राइड क्लच नगरौ । क्लच पेडल उपयोग नगरिरहेको समयमा बायाँ खुट्टालाई क्लच भन्दा बाहिरै राखौ ।

– परम्परागत तरिकाले ड्राइभ गर्नुहोस्। हो, यस तरिकाले ड्राइभ गर्नु रमाइलो हुँदैन, तर यसले कारलाई सुरक्षित राख्न सहयोग गर्छ । फुल स्पिड टेकअफ र हार्ड सिफ्ट गर्नबाट बच्नुहोस् ।

– यदि तपाइँ केही सेकेन्ड भन्दा बढी समयका लागि मात्र स्टपमा हुनुहुन्छ भने तपाइँको क्लच पेडललाई त्यत्तिकै नराख्नुहोस् ।

– आफ्नो क्लच र थ्रोटललाई सन्तुलनमा राखेर ‘ह्याङ’ नगर्नुहोस् । यदि तपाईं स्टिप फुल स्टपमा हुनुहुन्छ भने, स्थिर रहन आफ्नो ह्यान्डब्रेक प्रयोग गर्नुहोस् । यसबाहेक हिल स्टार्टको समयमा पनि विशेष सिपयुक्त ड्राइभरको आवश्यकता पर्न सक्छ ।

– यस्ता सबै कार्य गरिसके पनि क्लचको वारेमा राम्रो ज्ञान राख्ने अन्तिम व्यक्ति त मेकानिक्स नै हो । त्यसैले मेकानिक्सलाई देखाएर आवश्यक मर्मत सम्भार गर्न सकिन्छ ।