व्यवसायी पौडेल भन्छन् – यसरी गर्न सकिन्छ पेट्रोलियम गाडीलाई इलेक्ट्रिकमा रुपान्तरण

सरकारले प्रस्तुत गरेको बजेटमार्फत पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने सवारी साधनलाई विद्युतीय सवारी साधनमा रुपान्तरण गरेमा ५ वर्ष सम्म सडक निर्माण तथा सम्भार दस्तुर र नवीकरण शुल्क छुट दिने घोषणा गरेको छ । यो घोषणासँगै कसरी यस्ता सवारी साधनलाई इलेक्ट्रिकमा रुपान्तरण गर्न सकिन्छ भन्ने चासो समेत शुरु भएको छ ।

पहिले पनि केही कम्पनीहरुले आफ्नै तरिकाले यसरी सवारी साधनलाई इलेक्ट्रिकमा रुपान्तरण गरेका थिए । दीगो, अटो होस्ट आदि इलेक्ट्रिक सवारी आयातकर्ता कम्पनीहरुले यसतर्फ कार्य गरिरहेका थिए । त्यसैगरी महावीर पुनद्वारा संचालित राष्ट्रिय आविस्कार केन्द्रले पनि यसतर्फ कार्य प्रारम्भ गरेको थियो । केही संख्यामा यस्ता कारहरु अहिले पनि नेपाली सडकमा गुडिरहेका पाइन्छन् ।

कुनै पनि पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने गाडीलाई इलेक्ट्रिक बनाउनका लागि सबैभन्दा पहिले त्यसको इन्जिन र गियरबक्स आदि निकालेर इलेक्ट्रिक गाडीको कम्पोनेन्ट राख्नु पर्ने हुन्छ । यसका लागि इलेक्ट्रिक गाडीमा प्रयोग हुने ब्याट्री, मोटर, कन्ट्रोलरका साथै वायरिङ र हार्नेस आदि फिट गर्नुपर्छ ।

गाडीको डाइमेन्सन र ग्राहकको डिमान्ड अनुसार इलेक्ट्रिक कम्पोनेन्ट फिट गर्न सकिन्छ । ग्राहकले चाहे अनुसारको रेन्ज दिने ब्याट्री र मोटर फिट गर्न सकिन्छ ।

सामान्यतः हाल प्रचलित अल्टो लेवलको गाडीको एउटा उदाहरण लिन सकिन्छ । यस्ता गाडीमा रेटेड पावर १० किलोवाटको मोटर र पछाडितिर पिक पावर भनेको २० किलोवाट परआवरको मोटर प्रयोग हुन्छ । यो अवस्थामा १८० देखि २०० किलोमिटर सम्मको रेन्ज दिने गाडी बनाउनका लागि २२ किलोवाट परआवरको ब्याट्री प्रयोग हुन्छ ।

अनुमानित मूल्य
अटो होस्टका म्यानेजिङ डाइरेक्टर नवराज पौडेलका अनुसार यसरी इलेक्ट्रिक गाडीमा परिवर्तन गर्दा पहिलेको अवस्थामा करिव १० लाख देखि १२ लाख रुपैयाँ खर्च हुने गरेको थियो । आगामी दिनमा ब्याट्री, मोटर र कम्पोनेन्टहरुमा छुट दिएको खण्डमा यो भन्दा सस्तो पनि पर्न सक्छ ।

यद्यपि गाडीको मोडल अनुसार यो भन्दा बढी पनि पर्छ । अटो होस्टले केही समय पहिले बतास अर्गनाइजेसनको अनुरोधमा १९५२ को डज भिन्टेज कारलाई कन्भर्सन गर्नका लागि इस्टिमेट गरेको र त्यसका लागि करिव २२ लाख रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको थियो ।

साना गाडीका लागि उपयुक्त
हाल सानो सीसी क्षमताका गाडीलाई यसरी इलेक्ट्रिकमा परिवर्तन गर्न सकिन्छ । खासगरी टाटा नानो जस्ता गाडी हाल त्यत्तिकै बसिरहेको अवस्थामा यस्ता गाडीलाई पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ । मारुती ८००, वागनआर जस्ता मोडललाई परिवर्तन गर्न सकिन्छ ।

हाल सम्म अटो होस्टले यसरी रुपान्तरण गरेका दुई वटा गाडीहरु सडकमा गुडिरहेका छन् । एउटा पनि अन्तिम तयारी अवस्थामा पुग्नै लागेको छ । यी गाडीहरु अहिले पनि राम्रो कन्डिसनमा छन् र अर्को गाडी समेत तान्न सक्ने अवस्थामा छन् ।

वारेन्टी समेत उपलब्ध
इलेक्ट्रिक गाडी जस्तै यसरी रुपान्तरण गरिएका गाडीमा पनि कम्पनीहरुले वारेन्टी दिन सक्छन् । अटो होस्टका म्यानेजिङ डाइरेक्टर नवराज पौडेल भन्छन्, ‘इलेक्ट्रिक गाडी जस्तै यसको ब्याट्री, मोटर र कम्पोनेन्टमा वारेन्टी उपलब्ध गराउछौ । ब्याट्रीमा ५ वर्षको वारेन्टी हुन्छ । सामान्य अवस्थामा ३ वर्षको वारेन्टी उपलब्ध गराएको पाइन्छ । तर हामीले बरु गुणस्तरीय ब्याट्री उपलब्ध गराएर बरु अलि बढी मूल्य लिएरै भए पनि ५ वर्षको वारेन्टी दिने गरेका छौ । मोटर र कन्ट्रोलरमा १ वर्षको वारेन्टी हुन्छ ।’ कतिपय कम्पनीहरुले मोटरमा ३ वर्ष सम्म वारेन्टी पनि दिने गरेका छन् ।

अटो होस्टले पनि यसरी गाडीहरुलाई इलेक्ट्रिकमा रुपान्तरण गर्नका लागि सबै पूर्वाधार तयार गरेको छ । यो कार्यको स्वीकृति लिनका लागि अन्तिम तयारी अवस्थामा छ ।

पहिले यसरी गाडीहरुलाई रुपान्तरण गरेर चलाउनका लागि आवश्यक स्वीकृति दिने व्यवस्था थिएन । गाडीधनीहरुले आफ्नै तरिकाले रुपान्तरण गरी कर तिरेर चलाउने गरेका थिए । अब सरकारको नयाँ नीतिले भने यसमा सहज भएको छ ।

तर यो कार्यका लागि विशेष मापदण्ड निर्माण गर्नु आवश्यक छ । रोड सेफ्टी र अन्य विभिन्न पक्षलाई समेत मनन गरी सरकारले एउटा टिमको निर्माण गर्नेछ । अटोमोबाइल व्यवसायी र गाडीधनीहरु समेत यसका लागि हौंसिएका छन् ।