इलेक्ट्रिक सवारी साधनमा प्रयोग हुने ब्याट्री स्वापिङ के हो ? फाइदा के ?

प्रदूषणमुक्त वातावरणका लागि इलेक्ट्रिक भेइकल वैकल्पिक साधन हुन सक्छ, तर इलेक्ट्रिक भेइकलको सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेको चार्जिङ हो । इलेक्ट्रिक सवारी साधन चार्ज गर्न कम्तिमा १ देखि डेढ घन्टाको समय लाग्छ । यसमा पाइने ब्याट्री स्वापिङ प्रविधिले यो समस्यालाई धेरै हदसम्म समाधान गर्न प्रभावकारी छ । ब्याट्री स्वापिङ अर्थात परिवर्तनले ब्याट्री चार्ज हुने समय बचाउन सक्छ र केही मिनेटमै गाडीमा यसलाई स्थापित गर्न सकिन्छ ।

ब्याट्री स्वापिङ भनेको ब्याट्री साटासाट गर्नु हो । इलेक्ट्रिक बाइक, स्कुटर र कारमा भएको ब्याट्री डिस्चार्ज भएमा यसलाई पूर्ण रूपमा चार्ज भएको ब्याट्रीसँग साट्न सकिन्छ । यसले चार्जिङ स्टेसन स्थापनाको समस्या समाधान गर्नुका साथै चालकको समयको पनि बचत गर्छ साथै रेन्जको चिन्तालाई पनि कम गर्छ । चार्जिङको तुलनामा ब्याट्री स्वाप गर्न केही मिनेट मात्र लाग्छ ।

इलेक्ट्रिक गाडीको ब्याट्री अपरेटरको कुनै पनि आउटलेटमा गएर चार्ज गरिएको ब्याट्रीसँग साट्न सकिन्छ । यसको लागि ब्याट्री चार्जिङको लागि लाग्ने रकम भने तिर्नुपर्छ । बाइक वा स्कुटरमा फ्युल रिफिल गर्न जति समय लाग्छ इलेक्ट्रिक बाइकको ब्याट्री परिवर्तन गर्न पनि त्यति नै समय लाग्छ ।

भारतमा २०२२–२०२३ मा ब्याट्री स्वापिङ नीति ल्याउने घोषणा गरिएको छ । यसमा तीन पाङ्ग्रे अटो रिक्सा, इलेक्ट्रिक स्कुटर र मोटरसाइकल जस्ता दुईपाङ्ग्रे सवारी साधनका लागि ब्याट्री स्वापिङ सेवामा केन्द्रित हुने सरकारले घोषणा गरेको छ ।

एक रिपोर्टका अनुसार २०२१ देखि २०३० सम्ममा १२ मिलियन टनभन्दा बढी लिथियम आयोन ब्याट्रीहरू समाप्त हुने सम्भावना छ । ब्याट्रीहरूलाई ठूलो मात्रामा कच्चा पदार्थ चाहिन्छ जस्तै ः लिथियम, निकल र कोबाल्ट । जसले वातावरणीय र मानवीय प्रभाव पार्छ । खराब ब्याट्रीहरूले धेरै इलेक्ट्रोनिक फोहोरहरू उत्पन्न गर्छ । ब्याट्रीको लागत घटाउन र खननमा निर्भरता कम गर्न ब्याट्रीहरूलाई पुनः प्रयोगको लागि प्रयास भइरहेको छ ।

यद्यपि हाल रिसाइकल गरिएका ब्याट्रीहरू सवारी साधनहरूमा पुनः प्रयोग नगरिए तापनि तिनीहरू सौर्य वा वायु ऊर्जा प्लान्टहरूबाट उत्पादित अतिरिक्त बिजुली भण्डारण गर्न प्रयोग भइरहेको छ । ब्याट्री स्वापिङबाट ब्याट्री खपत गर्ने समय घटाउन पनि सहयोग पुग्ने छ ।