दुईपांग्रे इलेक्ट्रिक सवारी साधनमा ब्याट्रीको स्वामित्व बुझ्न जरुरी, यस्तो छ सम्भावना

नेपालले दिगो यातायाततर्फको विश्वव्यापी ट्रेन्डलाई अँगाल्दै गर्दा विद्युतीय सवारी साधनहरु (ईभी) देशका सडकहरूमा प्रमुख आकर्षण बन्न थालेका छन्। यद्यपि विद्युतीय दुईपांग्रे सवारी साधन लिने विचार गर्दै रहेकाहरुका लागि नेपालको सन्दर्भमा पर्यावरणमैत्री यात्राको वास्तविक लागतका वारेमा ठोस निर्णय लिन ब्याट्री स्वामित्वका सुक्ष्मताहरू बुझ्नु जरुरी हुन्छ।

ईभीको समग्र लागत निर्धारण गर्ने महत्वपूर्ण घटकका रुपमा ब्याट्री नै यसको केन्द्रमा रहेको हुन्छ। नेपाली दुईपांग्रे्रे ईभीको क्षेत्रमा सफा र शान्त यात्राको आकर्षण ब्याट्री किन्दा र त्यसलाई फेर्दा लाग्ने लागतको वास्तविकतासँग जोडिएको छ। चारपांग्रे ईभी सवारी साधनमा ब्याट्रीको लागत सवारी साधनको पूर्ण जीवन चक्र र लागतको समानुपातिक रहेको छ भने दुईपांग्रे्रे ईभीमा ब्याट्रीको जीवन चक्र सवारी साधनको भन्दा न्युन रहेको छ, जसले गर्दा सवारी साधनको पूर्ण जीवन कालमा २–३ पटकसम्म ब्याट्री फेर्नु पर्ने हुन्छ । यसले ईभी लिन चाहने नेपाली यात्रुहरूको निर्णयलाई प्रभाव पार्ने सम्भावना हुन्छ।

नेपालमा दुईपांग्रे्रे ईभी धनीहरूले सामना गर्ने प्रथम चुनौती भनेको उनीहरूको गाडीको ब्याट्रीको सीमित जीवनचक्र र ब्याट्री स्वामित्वको लागत हो। यी ब्याट्रीहरू प्रायः चारपांग्रे गाडीहरूको तुलनामा चाँडै सकिन्छन् जसले गर्दा धेरै पटक फेरिरहनु पर्ने हुन्छ। फलस्वरूप गाडीको आयु अवधिभर उच्च लागत निस्किन आउँछ।

यसलाई सावधानीपूर्वक विचार गर्नु आवश्यक छ किनकि यो गाडीको लागतको लगभग ३५ देखि ४५ प्रतिशत सम्म हुन सक्छ। यसबाहेक, ब्याट्रीहरूमा उपलब्ध वारेन्टी सामान्यतया २–३ वर्ष वा २०,००० – ३०,००० किमी मध्ये जुन पहिले हुन आउछ त्यो रहेको हुन्छ। नतिजास्वरूप, इलेक्ट्रिक स्कुटर सञ्चालन गर्दा अपरेटिङ खर्चबाट प्राप्त हुने बचत वारेन्टी अवधिको अन्त्यमा ब्याट्री फेर्दा हुने खर्च बराबर हुन आउँछ।

अन्तमा, प्रयोग गरिएको इलेक्ट्रिक दुईपांग्रे सवारी साधनको सीमित रिसेल मूल्यले समेत आर्थिक बाधा थप्छ जुन सम्भावित खरिदकर्ताले दिगो यातायातको लागि विकल्पहरू नियाल्दा सोच्नुपर्ने कुरा हो।

यसको विपरित, नेपालमा विद्युतीय चारपांग्रे सवारीसाधनको ब्याट्रीको स्वामित्वको भने अर्कै कथा छ । चारपांग्रे सवारी साधनमा हुने ब्याट्रीहरूको ठूलो आकार र क्षमताले गर्दा नेपालका चुनौतीपूर्ण भू–भाग र ड्राइभिङ अवस्थाहरूसँग अनुकूल हुँदै यसले सामान्यतया लामो जीवनचक्रको परिणाम दिन्छ। ब्याट्री टेक्नोलोजीमा भएको प्रगतिका कारण यी सवारी साधनहरूले फेरिने ब्याट्रीको संख्या र सम्बन्धित अन्य लागतहरू घटाउँदै प्रायः दीर्घायु र दिगो कार्यसम्पादन प्रदान गर्छन्।

अन्तमा, नेपालले हरित यातायातका लागि मार्गप्रशस्त गरेको हुनाले सम्भावित विद्युतीय सवारीका खरिदकर्ताहरूले ब्याट्री स्वामित्वको दीर्घकालीन आर्थिक प्रभावहरूसँगै तत्कालका लाभहरूको पनि अध्ययन गर्नु पर्छ। दुईपांग्रे्रे सवारी साधनहरूमा ब्याट्रीहरूको लागत, जीवनचक्र र रिसेल मूल्य चारपांग्रेभन्दा उल्लेखनीय रूपमा भिन्न हुन्छ र नेपालको अनुपम परिदृश्यमा वातावरणीय र वित्तीय दुवै लक्ष्यहरूसँग सुहाउँदो निर्णय लिनका लागि यी सुक्ष्मताहरू बुझ्नु जरुरी हुन्छ।

ब्याट्री किन्दा र फेर्दा लाग्ने लागत र यसको दीर्घकालीन स्थायित्व सम्बन्धी चिन्ताहरू कम गर्नका लागि इनोभेटिभ समाधानहरू मार्फत् विद्युतीय दुईपांग्रे्रे सवारी साधनहरूको उपयोग व्यापक रूपमा बढाउनु पर्छ।

हालै नेपालमा समेत ब्याट्रीमा समेत लाइफ टाइम एस्योरन्स उपलब्ध गराउने क्रम शुरु भएको छ । आगामी दिनमा अन्य कम्पनीले समेत यस्तो कार्य गर्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ । यसबाट उपभोक्तालाई राहत पुग्ने आशा गरिएको छ ।