अल-सोलिड-स्टेट ब्याट्रीयुक्त ईभी बजारमा ल्याउने तयारीमा बीवाईडी र एसएआईसी

विद्युतीय सवारीसाधनका लागि आगामी पुस्ताको ब्याट्री प्रविधि विकास गर्ने प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै गएको छ। विशेषगरी चिनियाँ ब्याट्री तथा अटोमोबाइल कम्पनीहरू ‘अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्री’ (एएसएसबी) व्यावसायिक प्रयोगमा ल्याउने दौडमा अग्रस्थानमा देखिएका छन्। चिनियाँ अटो निर्माता एसएआईसी मोटर र बीवाइडीले सन् २०२७ देखि यस्ता ब्याट्री जडित विद्युतीय सवारी बजारमा ल्याउने तयारी गरिरहेका छन्।

यस वर्षको मार्च महिनामा सरकारी स्वामित्वको एसएआईसी मोटर र ब्याट्री स्टार्टअप छिङताओ इनर्जीले ‘गुआङ्छी’ नामक अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्री जडित विद्युतीय सवारीको प्रोटोटाइप तयार गरेका थिए। दुवै कम्पनीले आवश्यक परीक्षण पूरा गरेर सन् २०२७ मा यसलाई व्यावसायिक रूपमा बजारमा ल्याउने लक्ष्य राखेका छन्।

अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्रीलाई विद्युतीय सवारी उद्योगको आगामी क्रान्तिका रूपमा हेरिएको छ। हाल प्रयोगमा रहेका लिथियम–आयन ब्याट्रीमा तरल इलेक्ट्रोलाइट प्रयोग गरिन्छ भने नयाँ प्रविधिमा यसको सट्टा ठोस पदार्थ प्रयोग गरिन्छ। यसले सुरक्षा र कार्यक्षमतामा उल्लेखनीय सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार नयाँ ब्याट्री प्रविधिले तापक्रम अनियन्त्रित रूपमा बढ्ने ‘थर्मल रनअवे’ को जोखिम लगभग समाप्त गर्नेछ। साथै, उच्च ऊर्जा घनत्वका कारण एकपटकको चार्जमा १ हजार किलोमिटरभन्दा बढी दूरी पार गर्न सक्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ।

एसएआईसी र छिङताओ इनर्जीले पूर्ण अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्रीसँगै ‘सेमी–सोलिड–स्टेट’ ब्याट्रीको विकासमा पनि काम गरिरहेका छन्। एसएआईसीअन्तर्गतको एमजी ब्रान्डले यसअघि नै सेमी–सोलिड ब्याट्री जडित मोडल बजारमा ल्याइसकेको छ। एमजी४ ईभीको सेमी–सोलिड ब्याट्री संस्करणले चिनियाँ परीक्षण मापदण्डअनुसार एकपटकको चार्जमा ५३० किलोमिटरसम्म यात्रा गर्न सक्ने बताइएको छ। कम तापक्रममा पनि स्थिर प्रदर्शन दिने भएकाले यो प्रविधि अन्य नयाँ मोडलमा समेत विस्तार भइरहेको छ।

चिनियाँ अटो निर्माता बीवाइडीले पनि सन् २०२७ आसपास आफ्ना केही मोडलमा अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्री प्रयोग गर्ने योजना बनाएको छ। मोबाइल फोन ब्याट्री निर्माता कम्पनीका रूपमा सुरुआत गरेको बीवाइडीले सन् २०१३ देखि नै यस प्रविधिमा अनुसन्धान सुरु गरेको थियो। कम्पनीले सन् २०३० सम्म ठूलो परिमाणमा उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

बजार अनुसन्धान संस्थाहरूका अनुसार अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्री बजार सन् २०२७ सम्म ५ अर्ब ७० करोड युआन पुग्ने अनुमान गरिएको छ भने सन् २०३० सम्म यसको आकार ११३ अर्ब ८० करोड युआन नाघ्ने अपेक्षा गरिएको छ। उद्योग विश्लेषकहरूका अनुसार सन् २०४० सम्म विश्वभरको करिब आधा ब्याट्री माग सोलिड–स्टेट वा सेमी–सोलिड–स्टेट प्रविधिले प्रतिस्थापन गर्न सक्नेछ।

सन् २०२५ मा विश्व अटोमोबाइल ब्याट्री बजारमा चीनको हिस्सा ७० प्रतिशतभन्दा बढी रहेको थियो। यही कारण चीन नयाँ ब्याट्री प्रविधिको विकास र व्यावसायीकरणमा अग्रपंक्तिमा देखिएको छ। बीवाइडी, गोसन हाई–टेक, सीएएलबी, ईभीई इनर्जी, चेरी तथा जीएसीजस्ता कम्पनीहरूले सेमी–सोलिड प्रविधिलाई आधार बनाएर अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्रीको व्यावसायीकरणतर्फ काम गरिरहेका छन्।

यद्यपि, यो प्रविधिको व्यापक प्रयोगका लागि चुनौतीहरू पनि छन्। सेमी–सोलिड ब्याट्री उत्पादनका लागि हालका करिब ८० प्रतिशत उत्पादन लाइन प्रयोग गर्न सकिए पनि अल–सोलिड–स्टेट ब्याट्रीका लागि नयाँ उत्पादन संरचना आवश्यक पर्ने भएकाले लगानी लागत निकै उच्च रहने विज्ञहरूको भनाइ छ। प्रारम्भिक चरणमा उत्पादन संख्या सीमित हुँदा यस्ता ब्याट्रीको मूल्य हाल प्रयोगमा रहेका लिथियम–आयन ब्याट्रीको तुलनामा पाँच गुणासम्म महँगो हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

यद्यपि, विश्वकै ठूलो विद्युतीय सवारी बजार भएको चीनमा वार्षिक करिब १ करोड ६० लाख विद्युतीय तथा प्लग–इन हाइब्रिड सवारी बिक्री हुने भएकाले नयाँ प्रविधिको विस्तार र लागत घटाउने सम्भावना उच्च रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। यही कारण चिनियाँ कम्पनीहरू आगामी पुस्ताको ब्याट्री प्रविधिमा विश्वका अन्य प्रतिस्पर्धीभन्दा अघि रहने प्रयासमा छन्।